Zakończona w 1658 roku wojna trzydziestoletnie zmieniła sytuację osób wyznania katolickiego. 16 IV 1654 roku doszło do przekazania przez protestantów przejętego około sto lat wcześniej kościoła, który ponownie powrócił do parafii katolickiej. Do przekazania doszło przy udziale specjalnej komisji, której zadaniem było dopilnowanie, aby zabrane kościoły ponownie powróciły w ręce poprzednich „właścicieli”. Członkami tej komisji byli: dziekan frysztacki Wacław Otyka i cesarski pułkownik von Steinkeller.

            Dzięki zachowanemu do naszych czasów opisowi wizytacji kościoła z 1679 roku możemy dowiedzieć się, iż w Jaworzu znajdował się filialny kościół, należący do parafii jasienickiej. W tym czasie Jaworze nadal nie posiadało swojej parafii. Jak opisano w przytoczonym dokumencie, kościół był pod wezwaniem Wszystkich Świętych, a pamiątkę jego poświęcenia obchodzi się w niedzielę po tym święcie. Dalej autor pisze: Ołtarz jeden niekonsekrowany, mszę odprawia się na własnym kamieniu przenośnym. Chrzcielnica jest z kamienia bez kociołka, nie ma w niej wody. Do ołtarza trzy ręczniki, trzy nakrycia wierzchnie, dzwonek komże. Ambona skromna, okna w dobrym stanie, poza tym nie ma niczego. Dzwonnica z drewna z dwoma dzwonami dachy dobre. (…) Proboszcz obowiązany jest odprawiać tu nabożeństwo w trzecią niedzielę.

Czytając powyższy opis, możemy stwierdzić, iż autor w bardzo oszczędnych słowach scharakteryzował wygląd świątyni. Widać, iż budowla była bardzo skromna, a na uwagę zasługuje fakt, iż ko  Zatem trudno powiedzieć, że mógł on obchodzić rocznicę poświęcenia.

Znacznie lepiej przedstawia się opis stanu świątyni pochodzący z 1688 roku, z którego dowiadujemy się, iż kościół nadal przynależał do parafii jasienickiej. Tym razem czytamy: Powała i podłoga z desek ambona rzeźbiona. Ołtarz jeden zwyczajny, nowy, niekonsekrowany z murowanem wzniesieniem. Nie przechowuje się tu Przenajświętszego Sakramentu. Chór jeden, zakrystia drewniana, prosta, (…) chrzcielnica jest kamienna, ale próżna. Ławki proste. Dzwonnica drewniana połączona z kościołem z dwoma dzwonami.
(…) Pamiątka poświęcenia albo raczej pamiątka zbudowania kościoła obchodzi się po odpuście (…) Kolator (patron) ten sam, co przy kościele parafialnym w Jasienicy. Nabożeństwo odprawia się w czwartą niedzielę. Jak widzimy w drugim opisie wykonanym zaledwie jedenaście lat po pierwszym, dowiadujemy się, że kościół nadal nie został konsekrowany i nie ma w nim Najświętszego Sakramentu. Zatem możemy śmiało stwierdzić, iż tak naprawdę była to zwykła budowla, w której raz w miesiącu sprawowano Eucharystię. Ciekawostką, o której warto tu wspomnieć jest fakt, iż w miejscu dzisiejszego krzyża stojącego w zabytkowej części naszego cmentarza, stał ołtarz drewnianej świątyni.

Wspomniana jest też kamienna chrzcielnica i dzwon. Czy wiemy, co stało się z nimi?

Cdn.

Mateusz Bednarz